recenzja

YOU TALKIN’ TO ME?!

Don Kiluminati

W tym miejscu będziecie mogli przeczytać co miesiąc krótkie recenzje filmów, które można znaleźć w wypożyczalniach. Są dwie zasady: filmy mają być dobre i ma je coś łączyć. A tym razem specjalne wydanie, czyli TOP 5 Arlin i moje.
Arlin:

Każdy jubileusz trzeba należycie uczcić. 50 numer AZ to nie byle okazja do świętowania, dlatego dział filmowy musi być także specjalny. Don przedstawił mi następujące zadanie, związane z tym wydaniem: opisać pokrótce 5 najlepszych, według mnie, filmów. Kiedy zaczęłam układać takie TOP 5, okazało się, że jest to zadanie niezbyt łatwe, choć nie mission impossible. Dlatego potraktujcie poniższe zestawienie jako komplet filmów według mnie doskonałych, ale niekoniecznie jedynych, które uważam za najlepsze. Trudno mi w ogóle porównywać filmy wielkich reżyserów jak Forman czy Lynch, będące już kluczowymi pozycjami w historii kina, z najnowszymi obrazami, które zdobyły już uznanie, ale nieznana jest ich przyszłość. Oddzielnie przedstawiłam trylogie w ramach wyróżnień (to jest próba przechytrzenia Dona:D, Don nie denerwuj się, bo skoczy Ci ciśnienie:P [Ale pamiętaj, że zemsta jest daniem najlepiej serwowanym na zimno! – Don K.]).

“Między słowami”

Piękny i spokojny. Prosty i mądry. Dobrze wyreżyserowany i doskonale zagrany przez Billa Murraya i Scarlett Johansson. Otrzymaliśmy nareszcie film, składający się z wyciszonych dialogów, które zachwycają bezpretensjonalnością, i z chwil milczenia, gdy widz musi odgadnąć co ludzie czy barwne Tokio chce nam powiedzieć “między słowami”. Ten film to chwila wytchnienia oraz kontemplacji. Pokazuje miłość jako coś niedefiniowalnego, polegającego na zrozumieniu, akceptacji, przyjaźni. Za pomocą głównych bohaterów, różnych i podobnych jednocześnie, Coppola zwraca uwagę na aktualne sprawy jak samotność w tłumie, zagubienie, brak perspektyw na przyszłość. Wyalienowanie bohaterów spotęgowane jest dodatkowo przez obce Tokio i jego mieszkańców. Przy okazji, w tle, zauważamy również upadek kultury narodowej w technologicznym chłodzie nowoczesnego świata wieżowców. Prosty w budowie film, odsłaniający tak wiele za pomocą tak niewielu słów. Zasłużony Oscar za scenariusz, Złote Globy i nagrody BAFTA.

Ocena: 6/6

Japonia/USA, 2003, 105 min.
Scenariusz i reżyseria: Sofia Coppolla
Obsada: Bill Murray, Scarlett Johansson, Anna Faris, Giovanni Ribisi.

“Chicago”

Klasyczny musical wrócił do łask! “Chicago” zachwyca barwnym ujęciem kryminalnego światka lat dwudziestych. Jest uroczo amoralne i wyjątkowo obłudne. Świat, w którym sława nie zależy od talentu, ale od umiejętności manipulowania prasą. Niepokoi pewna zbieżność z dzisiejszymi czasami, kiedy gwiazdy są bardziej popularne, kiedy wywołują skandale. Jednak Rob Marshall zafundował nam świetną rozrywkę w formie olśniewającego show. Siła jego filmu tkwi w zestawieniu zbrodni z niewinnym humorem, a także w obsadzie. Renne Zellweger zaskoczyła wszystkich, gdy po roli Bridget Jones przeistoczyła się w sceniczną gwiazdę wodewilu. Catherine Zeta-Jones przyciąga wzrok swoją urodą i umiejętnościami wokalnymi oraz tanecznymi. Razem tworzą niezapomniany duet, który został tylko uzupełniony przez Richarda Gere’a w roli cynicznego, pewnego siebie adwokata. Scena, w której stepuje jest jedną z najlepszych w całym filmie. Jednym słowem: odrodzenie musicalu.

Ocena: 5/6

USA, 2002, 113 min.
Reżyseria: Rob Marshall
Scenariusz: Bill Condon
Obsada: Renee Zellweger, Catherine Zeta-Jones, Richard Gere, Queen Latifah, John C. Reilly, Lucy Liu, Taye Diggs.

“Stowarzyszenie umarłych poetów”

Film-legenda, który zmienił percepcję u wielu młodych ludzi. Porusza widza, eksploatując często zgłębiane kwestie jak konformizm, indywidualizm, spełnianie marzeń, inność jednostki, własne zdanie. Jednak film Weira robi to w sposób niewyszukany, wykorzystując podatność widza na przeżywanie perypetii bohaterów, a nie używając górnolotnych, ale pustych frazesów. Dużym plusem filmu są doskonałe role Robina Williamsa - grającego wywrotowego profesora angielskiego, który poprzez poezję chce dotrzeć do wnętrza i myśli swoich wychowanków - jak również młodych debiutantów w rolach uczniów. Świeżość myśli i piękno wolności życia biją od dzieła Weira, które wzrusza już od blisko 20 lat tak samo. Wiele scen ze “Stowarzyszenia...” doczekało się miana kultowych. Te, kiedy chłopcy wyrywają wstęp do podręcznika literatury angielskiej lub stają na ławkach w formie swojego buntu, już przeszły do historii kina.

Ocena: 5/6

USA, 1989, 128 min.
Reżyseria: Peter Weir
Scenariusz: Tom Schulman
Obsada: Robin Williams, Ethan Hawke, Robert Sean Leonard, Josh Charles, Gale Hansen.

“Rozważna i romantyczna”

W ekranizowaniu klasyki literatury światowej też potrzebny jest talent i wyczucie atmosfery książkowego pierwowzoru. Jako wielbicielka twórczości Jane Austen, nie mogłabym odmówić sobie zamieszczenia w tym zestawieniu najlepszej ekranizacji jej powieści. “Rozważna i romantyczna” doczekała się świetnego scenariusza, pięknego i szczegółowego odmalowania epoki i doskonałego, oszczędnego w środkach aktorstwa. Kluczowym ogniwem tego filmu jest niewątpliwie Emma Thompson, która słusznie została uhonorowana wszystkimi możliwymi nagrodami za przetłumaczenie historii sióstr Dashwood na język filmu. Thompson zagrała też jedną z głównych ról, tworząc zgrany duet z Kate Winslet. Ang Lee zaufał geniuszowi Austen i dzięki temu wygrywa w każdym aspekcie. Nie próbuje unowocześniać fabuły ani postaci, eksponuje charakterystyczną dla literackiego pierwowzoru ironię i subtelny humor. Okazuje się, że pozornie błaha historia obracająca się wokół sercowych problemów tytułowej rozważnej i romantycznej, przeobraża się w portret prowincjonalnej społeczności tamtych czasów, połączony z grą pozorów i konwenansów. Zaskakuje, że portret ten jest, pod względem psychologicznym, całkiem aktualny. Dodatkowo kontakt z filmem uprzyjemnia piękna scenografia, epokowe kostiumy i sielskie krajobrazy Anglii. No i ten Alan Rickaman!

Ocena: 5/6

USA/Wielka Brytania, 1995, 135 min.
Reżyseria: Ang Lee
Scenariusz: Emma Thompson
Obsada: Tom Wilkinson, Harriet Walter, Kate Winslet, Emma Thompson, Hugh Grant, Alan Rickman

“Lot nad kukułczym gniazdem”

Obraz, który odbija się palącym piętnem na świadomości każdego widza. To nie jest przyjemna rozrywka, którą wspominamy z uśmiechem. To przerażające i przenikające do szpiku kości filmowe przeżycie, studium wyodrębnionej ze społeczeństwa grupy, która też ma prawo do szczęścia, ale zostaje stłamszona przez system. “Lot...” daje mnóstwo dróg interpretacji, stawia setki pytań, które zmuszają nas do spojrzenia w inny sposób na rzeczywistość. Forman potwierdził tym filmem swój geniusz i kunszt reżyserski nieporównywalny z żadnym innym twórcą. Podobnie jak w doskonałym “Amadeuszu” (produkcji nawiązującej do biografii Mozarta), Forman nadaje swojej wizji wielowymiarowości i wielowarstwowości, wprowadzając widza w trans zdezorientowania i niemego zachwytu pomieszanego z odrazą. Filmowy świat “Lotu...” zapełnia galeria dziwaków na czele ze świetnym Jackiem Nicholsonem, będąca przykładem mikrowspólnoty, poddanej presji z zewnątrz. Czy człowiek inny musi być skazany na szare, monotonne życie szaleńca? Tu żadne twierdzenie, żadna odpowiedź nie rozwiąże odpowiednio poruszonych przez Formana problemów. Kino, które potrafi zatrząść naszym rozumowaniem i wartościami, zahipnotyzować widza, zasługuje na miano wielkiej sztuki.

Ocena: 6/6

USA, 1975, 133 min.
Reżyseria: Milos Forman
Scenariusz: Bo Goldman, Lawrence Hauben
Obsada: Jack Nicholson, Louise Fletcher, William Redfield, Michael Berryman.

W formie wyróżnienia chciałabym wspomnieć o dwóch trylogiach, przełomach w sztuce filmowej. Klasyczna trylogia “Gwiezdnych Wojen” to przełom w kategorii kina rozrywkowego, najeżonego różnorodną symboliką. “Władca pierścieni” to z kolei barwna ekranizacja powieści Tolkiena, pełna siły realiów fantasy i cech wzniosłego widowiska. Nie napiszę tu ani słowa o „Matrixie” [już napisałaś... – Don K.], bo cenię sobie tylko niepowtarzalną pierwszą część (I tu narażę się mocno gospodarzowi tej rubryki:) [również niepowtarzalnemu – Don K.]).

Powyższe zestawienie to na pewno nie są wszystkie filmy, o których chciałabym napisać. Historia kina obfituje w wielkie dzieła, gwiazdy na firmamencie kultury popularnej. Wystarczy wymienić takie obrazy jak: „Pianista”, „Amadeusz”, „Absolwent”, „Godziny”, „Sprawa Kramerów”, „Ojciec Chrzestny”, „Buntownik z wyboru”, „Cienista dolina”, „Gladiator”, „Piękny umysł” i wiele innych, również bardziej rozrywkowych. Jednak, powyższe Top 5 to wybór filmów do których zawsze z chęcią powrócę, które polecam wszystkim wielbicielom X muzy, jak i wszystkim innym spragnionym dobrego kina.

Na zakończenie pozwolę sobie przypomnieć niezwykle inteligentnego twórcę, nie dającego się sklasyfikować: Woody Allen kręci swoje filmy jakby na poboczu, poza głównym nurtem współczesnego tworzenia, ale wciąż zyskuje sobie nowych wielbicieli.

Don Killuminati:

Niewątpliwie te pięć filmów, które wybrałem, to nie jedyne ulubione. Więc dlaczego akurat te? Bo każdy jest pod jakimś względem inny. No i oprócz tego, oczywiście, mogę je wchłaniać co tydzień i nigdy nie tracą smaku. Nie będę przedłużał tak jak ta pani wyżej, tylko przejdę już do zestawienia:P

„The Matrix”

To jest ten film, do którego mojego stosunku nie da się opisać słowami. Dlatego nie będę się rozpisywał. Po prostu nic lepszego moje oczy nie widziały i sądzę, że nie zobaczą. GENIALNE! REWELACJA! MISTRZOSTWO! I inne superlatywy, jakie tylko wpadną do głowy. Po pierwszym seansie świat dookoła zmienił się kompletnie. Ciągle pamiętam ten magiczny dzień. I cały następny tydzień, kiedy chodziłem zmatrixowany. I cały kolejny tydzień. I kolejny. No i jeszcze kilka. Albo raczej kilkanaście. Właściwie to aż do dzisiaj jestem w tym stanie. Tak więc zapamiętajcie: wielokrotny seans obowiązkowy! I właśnie mnie naszła ochota na ponowne obejrzenie... Bracia Wachowscy wielkimi są (nadal)!

Ocena: 6+/6

USA, 1999, 136 min.
Scenariusz i reżyseria: Andy & Larry Wachowski
Obsada: Keanu Reeves, Carrie-Anne Moss, Laurence Fishburne, Hugo Weaving, Joe Pantoliano.

„Memento”

Tym razem, mimo iż jest to niezaprzeczalnie genialne dzieło, powinienem się trochę rozpisać, gdyż dla zwykłego nieobcykanego w kinie homo sapiensa tytuł ten może być nieznany. Jest to kinowy debiut Christophera Nolana (następna była świetna „Bezsenność”, a niedługo będzie „Batman Begins”). Jeśli ktoś słyszał o tym filmie, to pewnie ze względu na pierwszy przypadek całkowitego odwrócenia chronologii, czyli początek filmu jest końcem historii i odwrotnie. Zabieg ten wcale nie odbiera nam zaskakującego finału, wręcz przeciwnie. Osią filmu jest pamięć głównego bohatera, Leonarda. Pamięć krótkotrwała. A raczej jej brak. Pamięć ta odpowiada za świeże wspomnienia. Ulega ona uszkodzeniu w wyniku pewnego wypadku, w którym zamordowana została żona Leonarda, i nasz bohater zapomina, co się zdarzyło 5 minut temu, o czym rozmawiał, co czytał itd. Pamięta jedynie wydarzenia sprzed wypadku. I pamięta chęć zemsty na mordercach żony. Razem z Leonardem angażujemy się w śledztwo i wspieramy go w jego trudnej misji. Od pierwszej minuty zostajemy wciągnięci. Pamiętam mój pierwszy seans „Memento”. Mimo iż oglądałem to podczas małego (ale głośnego) zgromadzenia rodzinnego, to i tak poza ekranem nie istniało dla mnie nic. Słyszałem jedynie bohaterów i zajmowałem się wyłącznie rozwiązaniem zagadki. Po filmie siedziałem i nie miałem siły nic powiedzieć. Nolan stał się jednym z moich mistrzów zwodzenia. Memento „Memento”, wszyscy, którzy to czytacie!

Ocena: 6/6

USA, 2000, 116 min.
Scenariusz i reżyseria: Christopher Nolan
Obsada: Guy Pierce, Joe Pantoliano, Carrie-Anne Moss.

„Mulholland Drive”

Uwaga, największy geniusz kina za kamerą! Jego ostatni film (na szczęście robi już nowy!) to kwintesencja magicznego kina, które trzeba czuć i smakować, nie oglądać. Dlatego pozwolę reprezentować mu całą twórczość MISTRZA, zamiast umieszczać wszystkie jego filmu w ulubionych. Na samą myśl o tym pytaniu, ślina mi cieknie: Co się zdarzyło na Mulholland Drive? Wszystko, czym chcecie, aby to było. To już zależy od osobistych odczuć i wrażeń. Od tego, co Wy tu dostrzeżecie. Atmosfera tego filmu jest tak niesamowita, że przez długi czas chce się ją odczuwać. Chce się przebywać w tym niezwykłym świecie, gdzie sen i jawa mieszają się ze sobą, tworząc danie, którego nigdy jeszcze nie zasmakowaliście. Po prostu przepyszna filmowa uczta w wykonaniu MISTRZA. Jeśli nie poczuliście jeszcze tego na własnej skórze, to musicie natychmiast to nadrobić. Dajcie się zabrać w inny świat. Spróbujcie rozwiązać zagadkę.

Ocena: 6/6

Francja/USA, 2001, 146 min.
Scenariusz i reżyseria: DAVID LYNCH
Obsada: Naomi Watts, Laura Ellena Harring, Justin Theroux.

„Desperado”

Pierwsze słowo, które przychodzi mi na myśl, to „cool”. Tu jest wszystko takie. Słuchając rewelacyjnych dialogów, oglądając niesamowite sceny baletowych strzelanin, zazdroszcząc Banderasowi Salmy, podziwiając piękne zdjęcia i chcąc grać na gitarze jak El Mariachi, cały ten czas towarzyszy mi myśl, „ilu osobom Rodriguez wyssał inteligencję razem z wyobraźnią?!”. Po jego kolejnych dziełach dochodzę do wniosku, że on się już chyba taki urodził i, na szczęście, zawsze taki będzie. „Desperado” to wzorcowe kino akcji z wzorcowym twardzielem, wzorcową jego towarzyszką i wzorcowym draniem. Mimo iż ten film telewizornia wałkuje przy każdej okazji, to ja przy każdym wałkowaniu jestem obecny. Mało tego, zawsze nie mogę usiedzieć w miejscu widząc jak Banderas wskakuje na bar i wystrzeliwuje bandziorów. A jeszcze jak widzę i słucham Tarantino z jego kawałem, to czuję, że jedyne czego mi potrzeba to powietrze do oddychania.

Ocena: 6/6

USA, 1995, 106 min.
Scenariusz i reżyseria: Robert Rodriguez
Obsada: Antonio Banderas, Salma Hayek, Joaquim De Almeida, Steve Buscemi, Cheech Marin, Quentin Tarantino.

„American Beauty”

Numer pięć jest trudny, bo konkurencja tu duża. Ale ostatecznie wybrałem „American Beauty”, gdyż różni się od powyższych. Można tu znaleźć pytania o ludzką egzystencję i różne poważne sprawy, ale w sosie ironicznym i pełnym humoru, często czarnego. Film wypełnia dużo prawd o ludziach i dużo postaw tychże. Podczas seansu sami chcielibyśmy przybrać niejedne z nich. Główny bohater, Lester, grany rewelacyjnie przez Kevina Spacey’a, porzuca swój dotychczasowy „american dream”, którym żył na co dzień. Rzuca pracę i zamierza czerpać jak najwięcej się da z życia: zaczyna trenować, otacza się gadżetami, podrywa koleżankę swojej córki, pali trawkę. Ale ta postawa nie jest akceptowana przez najbliższych: żonę, córkę, sąsiadów. Wszyscy w jego otoczeniu trwają przy swojej pozie i nie chcą jej zmieniać i demaskować swoich uczuć. Lester wprowadza zamęt w uporządkowany świat i łamie te pozy. Może brzmi to trochę „ferdydurkowsko”, ale zapewniam, że podczas oglądania żadne lektury nie przychodzą nam nieprzyjemnie na myśl. Wręcz przeciwnie, myśli wypełnia całkowicie rzeczywistość na ekranie. A tą otacza niezwykle pociągająca magiczno-surrealistyczna aura. Oglądanie tego filmu to ogromna przyjemność. Wszyscy to odczują, kiedy tylko wkroczą w świat Lestera.

Ocena: 6/6

USA, 1999, 121 min.
Reżyseria: Sam Mendes
Scenariusz: Alan Ball
Obsada: Kevin Spacey, Anette Benning, Thora Birch, Mena Suvari.